LÀM SAO PHÁT HIỆN BÀN CHÂN BẸT BỆNH LÝ Ở TRẺ KHI CÒN NHỎ?

Bàn chân bẹt khá phổ biến ở trẻ nhỏ, đặc biệt trong những năm đầu đời khi hệ xương, cơ và dây chằng chưa phát triển hoàn chỉnh. Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp lòng bàn chân phẳng đều là bệnh lý. Một số trẻ có bàn chân bẹt mềm dẻo nhưng vẫn vận động bình thường, không đau và không cần điều trị đặc hiệu. Ngược lại, bàn chân bẹt cứng hoặc tình trạng đi kèm đau, hạn chế vận động có thể cần được đánh giá chuyên môn.

Phát hiện sớm giúp cha mẹ hiểu đúng tình trạng của trẻ, theo dõi sự phát triển của bàn chân và lựa chọn biện pháp hỗ trợ khi cần thiết. Quan trọng nhất là không nên tự chẩn đoán hoặc sử dụng dụng cụ chỉnh hình cho trẻ chỉ dựa vào hình dáng lòng bàn chân.

Vì sao nên phát hiện sớm bàn chân bẹt bệnh lý?

Bàn chân có vai trò nâng đỡ trọng lượng cơ thể, giữ thăng bằng và phối hợp với cổ chân, đầu gối, hông trong quá trình vận động. Khi cấu trúc hoặc chức năng bàn chân bất thường, trẻ có thể thay đổi cách đứng và bước đi để thích nghi.

Một số trẻ bị đau hoặc mỏi bàn chân, cổ chân, bắp chân hay đầu gối sau khi đi bộ và vận động trong thời gian dài. Trẻ cũng có thể giảm khả năng giữ thăng bằng, nhanh mệt hoặc gặp khó khăn khi chạy nhảy.

Tuy nhiên, không nên khẳng định bàn chân bẹt chắc chắn gây cong vẹo cột sống hay các biến chứng nghiêm trọng. Những ảnh hưởng lên toàn bộ hệ vận động phụ thuộc vào nguyên nhân, mức độ biến dạng, độ linh hoạt của bàn chân và triệu chứng thực tế.

Nếu phát hiện bất thường sớm, bác sĩ có thể đánh giá toàn diện hơn và xác định trẻ chỉ cần theo dõi hay cần tập phục hồi chức năng, dụng cụ hỗ trợ hoặc phương pháp điều trị khác.

Dấu hiệu có thể quan sát bằng mắt thường

Khi cho trẻ đứng chân trần trên mặt phẳng, cha mẹ có thể quan sát phần vòm ở mặt trong bàn chân. Nếu vòm không xuất hiện hoặc gần như toàn bộ lòng bàn chân tiếp xúc với mặt đất, trẻ có thể có vòm chân thấp.

Tuy nhiên, đây chỉ là dấu hiệu gợi ý. Ở trẻ nhỏ, lòng bàn chân vốn có thể phẳng do lớp mô mềm dưới da còn dày và vòm chưa phát triển hoàn chỉnh.

Cha mẹ cũng nên chú ý đến tư thế cổ chân và gót chân. Bàn chân có thể đổ vào trong khi chịu lực, gót chân lệch hoặc trẻ đứng không vững. Khi đi lại, một số trẻ có xu hướng mở rộng hai chân, bước không ổn định, dễ vấp hoặc nhanh mỏi.

Nếu trẻ thường xuyên than đau ở bàn chân, cổ chân hoặc đầu gối, không muốn chạy nhảy hay có sự khác biệt rõ rệt giữa hai chân, phụ huynh nên đưa trẻ đi kiểm tra.

Ba cách kiểm tra bàn chân đơn giản tại nhà

Một cách quan sát phổ biến là kiểm tra dấu chân. Cha mẹ có thể làm ẩm nhẹ lòng bàn chân của trẻ rồi cho trẻ bước lên một tờ giấy hoặc bề mặt sạch có khả năng lưu lại dấu chân. Nếu dấu chân có khoảng khuyết ở phần giữa, vòm chân vẫn hiện diện. Nếu dấu chân phủ gần như toàn bộ lòng bàn chân, vòm có thể thấp.

Cách thứ hai là quan sát trẻ đi chân trần trên mặt phẳng. Cha mẹ chú ý hướng bàn chân, vị trí gót chân và cách trẻ đặt trọng lượng khi bước. Nếu bàn chân đổ vào trong hoặc tư thế đi có biểu hiện bất thường kéo dài, nên đưa trẻ đi đánh giá thay vì tự kết luận nguyên nhân.

Cách thứ ba là cho trẻ nhón gót trong vài giây. Nếu vòm chân xuất hiện khi nhón gót nhưng biến mất khi đứng bình thường, đây có thể là bàn chân bẹt mềm dẻo. Nếu vòm vẫn không xuất hiện và bàn chân có vẻ cứng, trẻ cần được thăm khám để loại trừ những bất thường cấu trúc.

Khi nào cần đưa trẻ đi khám?

Các bài kiểm tra tại nhà chỉ giúp cha mẹ nhận biết dấu hiệu ban đầu, không thể thay thế chẩn đoán y khoa. Trẻ nên được kiểm tra khi có đau kéo dài, bàn chân cứng, hạn chế vận động, dáng đi bất thường, thường xuyên mất thăng bằng hoặc chỉ một bên bàn chân có biểu hiện rõ.

Nếu trẻ không đau và vẫn vận động bình thường, bác sĩ có thể chỉ định theo dõi sự phát triển thay vì điều trị ngay. Với trường hợp có triệu chứng, tùy nguyên nhân và mức độ, trẻ có thể được hướng dẫn bài tập phục hồi, vật lý trị liệu hoặc sử dụng dụng cụ chỉnh hình khi có chỉ định.

Phát hiện sớm không có nghĩa là can thiệp càng nhiều càng tốt. Mục tiêu quan trọng là xác định đúng trẻ nào cần hỗ trợ và lựa chọn phương pháp phù hợp với từng giai đoạn phát triển, từ đó giúp trẻ duy trì khả năng vận động và dáng đi ổn định.

Ngoài ra, phụ huynh có thể tham khảo thêm dòng Giày chân bẹt XiXa tại Xixa.vn để tìm hiểu những sản phẩm phù hợp với nhu cầu của trẻ.

Các mẫu giày được chú trọng về độ êm ái, sự vừa vặn và tính thuận tiện trong quá trình sử dụng hằng ngày.

Tùy vào độ tuổi, đặc điểm bàn chân và thói quen vận động, bố mẹ có thể cân nhắc kiểu dáng thích hợp cho bé.

Việc sử dụng sản phẩm phù hợp sẽ giúp trẻ cảm thấy thoải mái hơn khi đi lại và vui chơi.

Thông tin chi tiết về các mẫu giày có thể được xem trực tiếp tại https://xixa.vn/.

Website cũng cung cấp đa dạng kiểu dáng, giúp việc tìm hiểu và so sánh trở nên dễ dàng hơn.

Nếu đang quan tâm đến các sản phẩm dành cho trẻ có bàn chân bẹt, XiXa là một nguồn thông tin mà bố mẹ có thể tham khảo thêm.

Từ đó, gia đình có thể chủ động cân nhắc sản phẩm phù hợp với nhu cầu và đặc điểm riêng của bé.